Alles wat je moet weten over de Pyreneeën – Deel 1

Chill-Outdoor organiseert actieve vakanties in de Pyreneeën – een waanzinnige bergketen tussen de Franse en Spaanse grens. Jochum en Judith zijn hier 15 jaar geleden naar toe verhuisd en ik (Lara) woon hier inmiddels 7 jaar. Ik kan gerust zeggen dat we alle drie gek zijn op dit berggebied. Maar waar hebben we het eigenlijk over? En wat maakt deze plek zo bijzonder?

Het ruige hart tussen Spanje en Frankrijk

De Pyreneeën vormen een bergketen die Spanje en Frankrijk van elkaar scheiden. Deze bergketen loopt van de Atlantische Oceaan tot aan de Middellandse Zee. Over een lengte van zo’n 430 kilometer en een breedte tot 150 kilometer strekken ze zich uit als een natuurlijk grensgebied.

Voordat we verder praten over alles wat in dit berggebied te vinden is, gaan we eerst een stap terug. Of nouja, ‘stap’… Noem het gerust een ontelbaar aantal stappen!

Hoe zijn de Pyreneeën ontstaan?

Dat heeft alles te maken met de ‘Alpiene Orogenese’. Dit is de periode waarin het geologische proces plaatsvond tot het oprijzen van de grote bergketens in Europa en Azië. Door de kracht van de botsing van de Iberische plaat met de Euraziatische plaat, werd de aardkorst opgestuwd, geplooid en uiteindelijk nog verder omhooggeduwd tot het gebergte dat we nu kennen als de Pyreneeën.

Door erosie werden de pieken gesleten en ontstonden er valleien. Later, tijdens de ijstijden, bedekten gletsjers de bergen, wat leidde tot het ontstaan van U-vormige valleien en gletsjermeren. Het resultaat is het huidige berglandschap van de Pyreneeën.

Het proces van de Alpiene orogenese is nog steeds actief, al verloopt het zeer traag (lees: jaarlijks slechts fracties van millimeters). Tegelijkertijd slijten rivieren, wind en vorst het gesteente langzaam af. Deze voortdurende wisselwerking tussen opheffing en erosie vormt het landschap, maar zo geleidelijk dat de veranderingen voor het menselijk oog onmerkbaar zijn.

De hoogste piek van de Pyreneeën

De hoogste top van de Pyreneeën is de Aneto met 3.404 meter. Hij ligt in het Maladeta-massief, dat deel uitmaakt van het Nationaal Park Posets-Maladeta in de provincie Huesca (Aragón).

Op de noordflank van de Aneto ligt de Aneto-gletsjer. Door de opwarming van de aarde is de gletsjer afgelopen eeuw sterk geslonken — van ongeveer 300 hectare in de 19e eeuw tot minder dan 50 hectare vandaag. Als het huidige tempo van afsmelting zich voortzet, zou de Aneto-gletsjer binnen 20 jaar geheel verdwenen kunnen zijn… Een extra reden om deze natuurlijke wonderen nu te bezoeken?

Andere bekende (hoge) pieken zijn Posets (3.375 m), Monte Perdido (3.355 m) en Vignemale (3.298 m) aan de Franse zijde.

Deze reuzen van de Pyreneeën liggen allemaal in het centrale deel, waar het landschap het ruigste is. Hoe verder je je naar het westen of oosten verplaatst, hoe lager het gebergte wordt. De toppen en bergpassen markeren niet alleen natuurlijke grenzen, maar vertellen ook een verhaal van ontdekkingsdrang, wetenschap en avontuur.

Eerste beklimming van de Aneto piek

Wist je dat men eerst dacht dat Monte Perdido de hoogste piek van de Pyreneeën was? Het was in 1817 toen Henri Reboul, op basis van wiskundige berekeningen, stelde dat het de ‘Néthou’ (Aneto) was, en niet de Monte Perdido zoals tot dan toe werd gedacht. Het nieuws gaf het startschot voor een nieuwe race om het dak van de Pyreneeën te veroveren.

Vanaf 1820 volgden jarenlang verschillende pogingen elkaar op, met meer of minder succes bij de gekozen routes. Maar niemand slaagde erin de top te bereiken.
De eerste geregistreerde beklimming plaats in 1842 door Platon de Tchihatcheff, een Russische officier, samen met het gezelschap dat bestond uit de botanicus Albert de Franqueville, twee gidsen (Pierre Sanio en Jean Sors), en twee jagers (Bernard Arrazau en Pierre Redonnet).

Sindsdien is de berg uitgegroeid tot een populaire, maar respectvolle uitdaging voor bergbeklimmers. De route voert over sneeuwvelden en de gletsjer, om vervolgens te eindigen met de smalle graat “Puente de Mahoma”, die je hart sneller laat kloppen bij elke stap. De beklimming wordt vaak onder begeleiding van lokale berggidsen uitgevoerd.

Kortom

De Pyreneeën zijn veel meer dan alleen een grens tussen Spanje en Frankrijk. Het is een landschap dat miljoenen jaren van geologische geschiedenis, gletsjers en erosie in zich draagt. Hoge toppen, diepe valleien en ruige bergpassen wisselen zich hier af.

In dit eerste deel hebben we vooral gekeken naar het landschap, de hoogste toppen en haar eerste beklimming. In het volgende blog duiken we dieper in de verschillende regio’s van de Pyreneeën en hun unieke cultuur, historie en tradities. Zo krijg je een beeld van waarom deze bergen al eeuwenlang bergsporters, avonturiers en natuurliefhebbers blijven inspireren.

Wil jij vakantie vieren in de Pyreneeën?

Ontdek ons reisaanbod op de website en vind de reis die bij jou past. Heb je vragen? Neem gerust vrijblijvend contact met ons op, we geven je graag persoonlijk advies.